::: tarih ve coğrafya :::

• BÜYÜKADA
Bu ada, ilçe merkezidir. 420 hektar büyüklüğündedir. 2 mahallesi vardır. Eski adı Prinkipo'dur.. En yüksek yeri, Adaların da en yüksek yeri olan Yücetepe'dir (Aya Yorgi Tepesi). Çamlık ormanları, ahşap, kagir ya da ikisinin karışımı yapıları olan eski konakları , köşkleri ve sakin yaşamı ile bir güzellikler beldesidir. Ada evlerinde genelde ahşap olarak Romanya kerestesi, kagir bölümlerinde ise Sedefadası ve Büyükada taşocaklarından çıkarılan taş ve harman tuğlası kullanılmıştır. Ayrıca bahçe kapı ve parmaklıkları, dökme demirden dantel gibi işlenmiş olup, evlerin dış çevresi dönemin etkin üsluplarında, çok yoğun ve zengin süslemelidir.
Padişah II. Abdülhamit tarafından (1876-1909) yaptırılan Hamidiye Camii, Osmanlı mimarisine örnek teşkil eder. Anadolu Kulübü'nün yanısıra Büyükada Su Sporları Kulübü (1985) ve “Olimpik Tesisleri ” ada için ayrı önem taşır.
Aya Yorgi Manastırı Özellikle 23 Nisan ve 24 Eylül günlerinde bütün dinlerden onbirlerce kişinin ziyaret ettiği bir yerdir.
Ünlü yazar Reşat Nuri Güntekin'in kaldığı ev de Büyükada'dadır.
Doğal değerlerinin yanı sıra dünyanın en eski ve en büyük ahşap monoblok yapılarından biri olan Rum Yetimhanesi (Prinkipo Palas) ve çok sayıda özgün tarihi eser ve dini mimari yapılar adanın görülmesi gereken güzellikleridir.

• HEYBELİADA
Bu ada da keza çam ormanları ile kaplı olup 240 hektar genişliğindedir. Tarihi ve eski eserler bakımından yine birçok örneğe sahiptir. Doğal bitki örtüsü bakımından en zengin olan adadır.
Heybeliada'nın bilinen en eski adı Halky (bakır) dir. Bu ad, Çamlimanı'nda uzun yıllar işletilen bakır madeninden gelmektedir.
Heybeliada'nın kuşbakışı görünümü, bir serçenin profilini andırır. En yüksek yeri 136 m yükseklikte Değirmen Tepesi'dir. Çam Limanı, yalnız Heybeliada'nın değil, tüm adaların en geniş koyudur. En güzel mehtabın izlendiği ada Heybeliada'dır. Ünlü “Biz Heybelide Her Gece Mehtaba Çıkardık” şarkısı Heybeliada'nın bu özelliğinden esinlenerek yazılmıştır. İklimi sağlığa uygundur.
Heybeliada'nın bu özelliğinin anlaşılması 16. YY'a kadar uzanır. III.Mehmet döneminin (1595-1603), İngiliz sefiri olan E.Borton, tüberküloza yakalandığında Heybeliada'ya gelmiştir.
Heybeliada'da yerleşim, İskele çevresi ile Değirmen, Ümit ve Köy Tepeleri'nin aralarını dolduran vadilerinin yamaçlarında yayılmıştır.Heybeliada'nın en önemli simgesi, tarihi 1773'e kadar giden DENİZ LİSESİ (Eski Deniz Harp Okulu)'dir. Diğer önemli simgesi olan SANATORYUM, (1924) güneyde Çam Limanı girişindeki burundadır. Çam Limanı, 1987'de turistik merkez ilan edilmiştir.
Heybeliada'nın dünyaca tanınmasında, eski Ruhban Okulu (bugünkü Özel Rum Lisesi) önem taşır. Bu bina, Adalardaki önemli tarihi yapılardan ve Heybeliada'nın yine önemli simgelerinden birisidir. Yabancı turistlerin en çok ziyaret ettiği yerlerin başında, Terki Dünya ve Ruhban Okulu (Özel Rum Lisesi) gelmektedir. Özel Rum Lisesi'nin yaklaşık 130.000 adet kitap kapasiteli kütüphanesi en ilgi çeken bölümü oluşturmaktadır.
Adanın tek camisi olan Heybeliada Camisi 1935-36'da yapılmıştır. Günümüze ulaşmayan Bahriye Mektebi Camisi (1828) ise, Adalar'da yapılan ilk camidir. Heybeliada, yüzyılımızdaki önemini, biraz da Türk Edebiyatı'nın ünlülerinden Ahmet RASİM ve Hüseyin Rahmi GÜRPINAR'a (1864-1944) borçludur. Adada yaşamış olan her iki yazarın da mezarları buradadır.
Heybeliada Su Sporları Kulübü'nün olimpik tesisleri ve Ada'nın mesire yeri ilgi çekicidir.

• BURGAZADA
Üçüncü büyük adadır. Adanın tarihinde Patrik Metodios'un burada geçirdiği zindan yaşamı büyük önem taşır. Diğer ünlüler, Büyük İskender'in (MÖ. 356-323) ünlü generali Antigonos ve oğlu Demetrios Poliortece, İmparator Vasil, İmparator Papa III. Mihal'dir.
Adanın bilinen eski adı Antigoni'dir. Burgazada tek tepeli ve dairesel görünümlüdür. En yüksek noktası olan İsa (HRİSTOS) tepesi 170 m .'dir. Adanın önemli bölümü çamlık, fundalık ve kayalıktır. 120 hektar büyüklüğündedir. Eğimli yamaçları çam korularıyla kaplıdır. İskelesi doğu kıyısındadır. Kıyılarında küçük ve güzel plajlar vardır.Doğu ve kısmen kuzey doğu yamaçları iskan edilmiştir.
Sivil mimarlık örneği ahşap bina ve köşkler bakımından görmeye değer sayıda yapıya sahiptir. Tarihi yapıların çoğunluğu dini yapılardır. Hristos Manastırı, Aya Yani Kilisesi, Avusturya Saint Georges Hastahanesi (Okul ve kilisesi), Ayios Yeoris Manastırı tarihi yapıların en önemlileridir. Adadaki tek ayazma, Patrik Metodios'un çile çektiği lahdin yerinde yapılan Aya Yani (Ayios İoannis) Ayazması'dır. Adanın tek camisi olan Burgazada Camisi, İstanbul'un Fethi'nin 500. Yıl dönümünde, 1953'te yapılmış ve ibadete açılmıştır.
Burgazada, çağımızdaki ününü yazar Sait Faik ABASIYANIK'a (1902-1954) borçludur. Uzun yıllar adada yaşayan Sait Faik'in oturduğu ev, müze olarak düzenlenmiş; müzeye giden yola adı verilmiştir. Adada rağbet gören gezinti yerleri kıyı boyuca uzanan Gezinti Caddesi, İsa Tepesi, Kalpazankaya, Çamlık ve Çiçek Bahçeleri'dir.Su Sporları Kulübünün tesisleri önem taşır.

• KINALIADA
110 hektar büyüklüğündedir. Temiz havalı, ağaçlık ve mesire yeridir. Bilinen eski adı Port (Porty) dir. Porty, <ilk>; İstanbul'a en yakın demektir.
Yükselti, kuzeyden güneye giderek azalır. En yüksek yeri Çınar Tepesi ( 115 m .)'dir. Adanın batısındaki taşocağı, eski tarihlerden beri işletildiğinden buralarda dik yarlar oluşmuştur. Diğer adalara kıyasla çıplak bir ada sayılır,yeşillik azdır. Son yıllarda ağaçlandırma çalışması yapılmaktadır. Doğusu ile, kısmen de kuzey kesimleri iskan edilmiştir.
Malazgirt Savaşında, (1071) Selçuklu Sultanı Alparslan'a tutsak düşen Bizans İmparatoru Romanos Diogenes, İstanbul'a dönünce tahttan indirilerek, adadaki Yukarı Manastır'a kapatılmış ve ömrünün sonuna kadar burada kalmıştır.
Adanın kent dokusu, diğer adalardan farklıdır. Ada apartmanlaşmıştır. Tarihi kalıntılar,: Hristos Manastırı, Aşağı Manastır, Ermeni Kilisesi, sarnıçlar ve eski taş ocaklarıdır. Kınalıada'nın modern üslupta yapılmış camisi ünlüdür. Fazıl Ahmet AYKAÇ, Kınalıada'nın simgesi olmuş edebiyatçımızdır. Kınalıada, diğer adalar içinde geceleri en parlak olanıdır. Su Sporları Kulübü'nün Olimpik Havuzlu tesisleri ayrı önem taşır.